Blog - afscheid

Goed gedaan

Goed gedaan - SENS uitvaarten Utrecht

We horen het als uitvaartbegeleider regelmatig: “goed gedaan”. En het is altijd prettig om dat te horen. Maar dit keer voelde het anders.

De jongen, elf jaar oud, ontmoette ik de dag dat zijn moeder na een periode van ziekte overleed. Tussen de tranen door vertelde hij over zijn moeder, hielp mee een kist uitzoeken, het juiste plekje op de begraafplaats vinden en speelde tussendoor op zijn Playstation. 

Bij besprekingen over de invulling van het afscheid kon hij goed aangeven wat hij graag wilde en wat niet. We bespraken met behulp van speelgoed hoe zo’n begrafenis nou eigenlijk gaat. En ja, hij wilde er dan wel bij zijn als de kist van zijn moeder in het graf zou dalen, misschien dat hij ook wel daarbij zou willen helpen.

Helaas konden we niet met al zijn wensen rekening houden. Daarover hadden we goede gesprekken met hem en zijn vader. En zo kon hij uiteindelijk accepteren dat er een videoregistratie van de uitvaart werd gemaakt. 

High five

Op de dag van de uitvaart zat hij samen met zijn vader en zijn zusje voorin de rouwwagen op weg naar de kerk. Tijdens het afscheid sprak hij vol liefde over zijn moeder en luisterde hij aandachtig naar woorden van anderen. Hij was onder de indruk van de lange stoet mensen die volgden naar de begraafplaats. En toen het daar tijd voor was, wist hij zijn eigen tempo aan te geven bij de laatste keer afscheid nemen van zijn moeder aan het graf.

Als we elkaar de week voor de uitvaart zagen, gaven we elkaar meestal een ‘high five’. Maar toen ik na de begrafenis afscheid van hem nam, schudde ik hem ditmaal de hand.  Schuchter keek hij mij aan en zei hij: “Goed gedaan”. Daar werd ik even stil van. Zijn opmerking raakte me. Een antwoord had ik niet. Ditmaal slikte ik de woorden “graag gedaan” weg. Wat had ik hem nog vele jaren met zijn moeder gegund. En wat zou ze trots geweest zijn op hem.

Leuke crematie

Toen we terugliepen van het crematorium, na een kleine, besloten uitvaart, kwam de zus van de overledene naast me lopen. Ze stak haar arm in de mijne en ze zei: ‘ik heb nog nooit zo’n leuke crematie meegemaakt.’

En het was inderdaad heel leuk geweest. Mensen die elkaar alleen kenden uit de verhalen van degene die er niet meer is. Nu ontmoetten ze elkaar voor t eerst en hadden veel te bepraten.

Ze hadden nog een halfuur tijd voor een intiem afscheid, dus ik stapte de gang op. Ik hoorde ze ervaringen uitwisselen en lachen. Toen ik weer binnenkwam zaten ze om de kist en ze waren opgetogen. Die wilden voorlopig nog niet weg. Toch was de tijd langzaam op. Een van hen had nog woorden ten afscheid op papier gezet, met ook wat hartzeer, en las deze voor. “Mooi gezegd” bemoedigden ze hem.

Vaker treft het me: glimmende oogjes, energie die vrij komt en blije gezichten. Tijdens een afscheid of tijdens het voorbereiden ervan. Goed afscheid nemen kan, naast verdrietig, ook een bron van blijdschap zijn.

‘De leukste crematie die ik heb meegemaakt.’ Betere complimenten krijg je niet.

Het UMC herdenkt

ter beschikking aan de wetenschap - het UMC herdenkt - SENS uitvaarten Utrecht
Eens per jaar worden de mensen herdacht die hun lichaam ter beschikking hebben gesteld aan de wetenschap. Afgelopen zaterdagochtend was zo’n herdenking in het UMC, en wij waren erbij namens de nabestaanden.

Er waren een aantal toespraken, muziek van het blokfluitensemble Sarabande en er werden twee gedichten voorgelezen.

De sprekers vertelden hoe belangrijk het voor het onderwijs en de wetenschap is om de lichamen te mogen “gebruiken” en hoe dankbaar men daarvoor is. Een student geneeskunde vertelde hoeveel ontzag, respect maar ook enige schroom er is wanneer je voor de eerste keer de snijzaal binnengaat.

trots

Het meeste indruk maakte toch het voorlezen van de namen.  94 namen werden genoemd. Studenten wisselden elkaar af en steeds werd er na een twintigtal namen een waxinelichtje aangestoken.

En toen hoorde ik opeens de naam van de persoon voor wie ik er was.

Mijn hoofd schoot vol herinneringen, maar vooral voelde ik trots. Onze intellectuele en poëtische dierbare heeft haar steentje bijgedragen aan de ontwikkeling van onderwijs en wetenschap.

herdenkingsmonument

Na het programma verlieten we de zaal, kregen we een witte roos en liepen we in een stoet naar het monument; een herdenkingsplaquette naast het stiltecentrum. De plaquette hangt aan de muur en in een soort glazen kistje staat het boek met alle namen van die tot nu toe hun lichaam ter beschikking hadden gesteld.

Iedereen kon zijn bloem in een vaas doen en zo ontstond zowaar een kleine bloemenzee daar in die gang.

Daarna was er koffie, thee en cake je kon napraten. Met elkaar en met de studenten, docenten en andere medewerkers van het UMC.

ter beschikking stellen aan de wetenschap - lichaamsdonatie info

Wilt u zelf uw lichaam ter beschikking stellen?

Veel mensen vinden het een mooi idee om het eigen lichaam na overlijden ter beschikking te stellen aan de wetenschap. Zo wordt er na hun dood nog iets nuttigs mee gedaan. Het zijn er zelfs zoveel dat niet altijd alle lichamen geaccepteerd worden. In Utrecht bij het UMC worden weer nieuwe inschrijvingen geaccepteerd. Voor meer informatie over wat dat betekent en hoe dat aan te pakken vindt u op de website over lichaamsdonatie.

Een bijzondere uitvaart – geniet van het leven

bijzondere uitvaart - SENS uitvaarten UtrechtHet is nu bijna twee jaar geleden dat Martin overleed, en mijn gedachten gaan onwillekeurig terug naar die bijzondere uitvaart. Omringd door zijn ouders, vriendin, broer en zus stierf hij na een veel bewogen ziekteproces.

Ik herinner me hoe goed het voelde voor de familie dat we ervoor konden zorgen dat Martin die avond thuis bij zijn ouders kon worden opgebaard. Hoe liefdevol zijn vriendin hielp bij de laatste verzorging. Hoe we met elkaar een kaart hebben gemaakt waar het motto van Martin: “Disfruta de la Vida” (Geniet van het leven) van af spoot. Een kanjer van een kerel stond daar op de voorkant van de kaart, zo mooi, maar zo onwerkelijk dat hij er niet meer was.

Met de familie en vele vrienden hebben we, in alle rust en in kleine stapjes, de uitvaart voorbereid. De invulling werd langzamerhand steeds duidelijker en met elkaar groeiden we toe naar de dag van de uitvaart.

Een prachtige en troostrijke, drukbezochte, uitvaart. De vrienden van Martin – van de Club van 11 waren er nog 10 stoere binken over-  droegen de kist met hun vriend schouderend de kerk in. De verhalen van de sprekers, de vele foto’s en muziek maakte het kleurrijke leven van Martin haast tastbaar. En ter afsluiting, het kon niet beter, een overweldigend applaus. Voor Martin.

bijzondere uitvaart - SENS uitvaarten Utrecht

Ook de beelden van de wandelstoet met de loopkoets naar de begraafplaats komen terug. Omringd door zijn vrienden, bloemen en gevolgd door een enorme stoet, vormden we een lange slinger door het park.  Hij werd begraven in het graf dat door zijn tien vrienden en vriendin is betaald. Geadopteerd, zoals zij het noemen.

bijzondere uitvaart - SENS uitvaarten Utrecht

Later hebben zijn ouders een kleurrijk grafmonument laten maken. Een monument dat alle facetten van Martin en hoe hij het leven leefde weerspiegelt. De vader van Martin is tijdens een bezoek aan het graf van Martin aangesproken om mee te doen aan het programma ‘Ik mis je’ van de EO. De uitzending hiervan was een jaar geleden, net een jaar en een dag na het overlijden van Martin.

Ik ga de uitzending kijken, steek een kaarsje aan en denk terug aan die intense week, waardoor we nu op een bijzondere manier verbonden zijn aan deze familie en het motto Disfruta de la Vida.

bijzonder uitvaart - SENS uitvaarten Utrecht

Het gesprek met de Utrechtse Hans Bouwmans is, in de aflevering van 8 april 2017, te zien na 19 minuten.

6 april 2018 – Simone

Tien goede redenen om over de dood te praten

Als ik later dood ben en wat ik dan zou willen‘Over de dood praten’ is een breed begrip. Het kan gaan over de uitvaart of de visie op het leven-na-de-dood, het kan gaan over palliatieve zorgverlening of over afscheid nemen, het kan gaan over eerdere verlieservaringen of over de eigen sterfelijkheid. Maar waarom zou je eigenlijk, over de dood praten? Lees verder

Ons boek is af!

Afgelopen zondag 5 februari was het dan zover: de boekpresentatie van Als ik later dood ben en wat ik dan zou willen. Na maanden nadenken, schrijven, vormgeven, redigeren is het boek nu af en hebben we het aan het publiek kunnen tonen. En verkopen!

Voorafgaand aan de overhandiging van het eerste exemplaar aan Maria de Greef hadden we een veelzijdig programma samengesteld. Als je op de foto klikt volgt een fotoverslag van de presentatie.

Boek bestellen? Dat kan!
Lees hier meer over het boek of stuur een mail naar email hidden; JavaScript is required

mooie complimenten

Maria de Greef hadden we uitgenodigd om tijdens de boekpresentatie een verhaal te houden over de veranderingen in de uitvaartbranche. Ze sloot af met woorden die wij trots willen herhalen: Lees verder

Liedje voor een dierbare 2016

Zondag 6 november organiseerde SENS voor de tweede maal Liedje voor een dierbare in Molen de Ster.

Nabestaanden konden liedjes aanvragen voor hun overleden dierbare. Samen luisterden we naar de liedjes die werden uitgevoerd door Erna auf der Haar. Koor Prove it zong Halleluja van Leonard Cohen, en Wim verraste en ontroerde ons met zijn Wiegelied, speciaal voor zijn moeder.

Milvia Luijendijk maakte foto’s. Hieronder een foto-impressie van de middag,
klik op de foto om de galerij te openen.

Benieuwd welke liedjes zijn aangevraagd? Luister mee via de youtube speellijst

 

 

 

Lees verder

Hoe een goedkope uitvaart rijk kan zijn

Als er geen nabestaanden zijn of als er geen geld is, worden de kosten van een uitvaart door de gemeente betaald. Het moet dan een goedkope uitvaart zijn. Er is alleen recht op de basiszaken die bij een uitvaart horen: een kist, vervoer, verblijf in een koeling en de begrafenis of crematie zelf.

Maar een goedkoper uitvaart hoeft niet minder waardevol te zijn. Maar wat maakt een afscheid waardevol? Wat is eigenlijk de essentie als we afscheid nemen van een leven?

gemeentelijke begrafenis boeddhistische uitvaart SENS Utrecht (1)Deze man was dertien jaar geleden gevlucht voor de wreedheden in Myanmar en tien jaar geleden in Nederland aangekomen. Ver verwijderd van zijn familie en geboortegrond overleed hij in februari in de Hospice in Utrecht.

De Myanmarese gemeenschap in Nederland liet dat niet ongemerkt voorbijgaan. In grote getale waren ze naar Utrecht gekomen. Een paar dagen eerder was hij met hulp van geloofsgenoten verzorgd en uitgeleide gedaan uit de Hospice. In traditionele kleding van het boeddhistische Shan-volk waar hij toe behoorde, een rozenkrans tussen de vingers en de Myanmarese vlag over hem heen.

De dag van de uitvaart droegen zij de kist en zetten hem op zijn graf. Twee monniken, speciaal voor de gelegenheid overgekomen uit Duitsland, leidden het boeddhistische gebed. Een klein half uur waren we aan het graf in aandacht aan het luisteren naar een gebed van Thaise klanken. Zijn Nederlandse taalbuddy sprak over de korte tijd dat meneer in Nederland was geweest. Zichtbaar ontroerd gaf hij een Nederlands tintje aan dit afscheid. Daarna lieten zijn geloofsgenoten de kist in het graf dalen en wierpen hem rozen toe.

Al die tijd had één van hen een telefoon in de hand, waarop de dochter van de overledene in Thailand mee kon kijken. Ver weg van haar vader, maar toch erbij.

Een indrukwekkend afscheid. Door de aanwezigheid van alle mensen. Wij konden het niet verstaan, maar we voelden de verbondenheid onder de aanwezigen.

Een goedkope uitvaart kan dus een een heel waardevol afscheid zijn. Niet wat je doet doet ertoe, maar dát je het doet. De mensen hebben het verschil gemaakt. Dat ze er waren.

Liedje voor een dierbare 2015

Molen de SterLiedjes die speciaal gespeeld worden voor je overleden dierbare. Op 1 november gebeurde dat in Molen de Ster. Het was een sfeervolle middag op een prachtige locatie, met live muziek.

De liedjes die zijn aangevraagd, nu in originele uitvoering, kun je vinden op onze youtube speellijst.

Een greep uit de reacties in ons gastenboek:
– Wat een onverwacht mooie en fijne middag. –
– Lieve meisjes, wat een prachtige, andere wijze van afscheid nemen dragen jullie aan! –
– Bart, ontzettend mooi gezongen voor mijn lieve oma. –
– Bijzondere middag in een heel mooie omgeving. –
– Wat een bijzondere samenkomst, we hebben genoten. –

Nynke Thien maakte prachtige foto’s voor ons. Klik op onderstaande afbeelding voor een foto-verslag van de middag.

 

Op 6 november 2016 was de tweede editie van Liedje voor een dierbare. Hier vind je een (foto-)verslag van die middag.

Dit jaar is de herdenkingsmiddag op zondagmiddag 28 oktober Wil je erbij zijn? Van harte welkom! Voor meer informatie klik hier.

De vlinder van Radboud Spruit

de vlinder van radboud

Niet zo lang geleden maakten Simone en ik voor het eerst kennis met Radboud Spruit, een bevlogen kistenmaker uit Utrecht. Hij maakt ook vlindersluitingen en -kandelaars, prachtige houtsnijwerkjes.
We waren bij de familie om de kist te sluiten.

Het moment was emotioneel en prachtig. Er werden foto’s bij oma in de kist gelegd door de kleinkinderen, en iedereen zei en kuste haar gedag, want dit was de laatste keer dat ze haar gezicht zouden zien. Veel tranen. Kleinzoon Tim had zich de hele tijd afzijdig had gehouden, en barstte vlak voor het  sluiten in tranen uit.  De schroeven werden onder veel gesnik in de kist gedraaid. Ik pakte de kandelaar met de vlinder, gemaakt van hetzelfde populieren hout als de kist, en zette die op het deksel. Ik gaf de aansteker aan een van de dochters, zij stak de kaars aan, en er was…. rust.

Een magisch moment.

vlinder, foto's en lichtjesDe kandelaar is bij oma gebleven tot de uitvaart. Tijdens de uitvaart stond de vlinder tussen de vele andere kaarsjes. Na de ceremonie mocht Tim de kaars uitblazen en  de vlinderkandelaar mee naar huis nemen.

Bij het evaluatiegesprek met de familie hoorden we hoe het hem verder was vergaan. Tim heeft dagenlang elke avond voor het slapen gaan trouw een waxinelichtje mee naar zijn kamer genomen, de kandelaar op een stoel gezet, en een kaarsje voor oma aangestoken. Avond aan avond. Wie had dat gezocht achter die nukkige puber?

En zijn broertje en zusje werden jaloers: zij wilden ook zo’n vlinder van oma. Met kerst lag er aldus voor iedereen een eigen vlinder onder de kerstboom.

(de gebruikte namen namen zijn fictief, de bijbehorende foto’s zijn geplaatst met toestemming van de familie en gemaakt door Milvia Luijendijk)